ردیابی ماینر از طریق برق و اینترنت

مقدمه

استخراج ارزهای دیجیتال، به‌ویژه بیت‌کوین، در سال‌های اخیر به یکی از جذاب‌ترین روش‌های کسب درآمد در ایران تبدیل شده است. پایین بودن قیمت حامل‌های انرژی نسبت به نرخ جهانی، ایران را به مقصدی جذاب برای ماینرها تبدیل کرد. اما با افزایش فشار بر شبکه برق و بروز خاموشی‌های گسترده، رویکرد دولت و نهادهای نظارتی تغییر کرد. امروزه بسیاری از فعالان این حوزه با سؤالات و نگرانی‌های زیادی روبرو هستند: آیا فعالیت آن‌ها جرم است؟ چگونه ردیابی ماینر از اینترنت انجام می‌شود و آیا راه فراری وجود دارد؟ در این مقاله به بررسی دقیق قوانین و روش‌های فنی ردیابی ماینرها در ایران می‌پردازیم.

آیا استفاده از دستگاه‌های استخراج غیرقانونی است؟

خرید ارز دیجیتال با ۱۰ هزار تومان!

تو صرافی ارزپلاس میتونی فقط با ۱۰ هزار تومان و با کارمزد صفر، بیش از ۱۰۰۰ ارز دیجیتال رو بخری!

شروع

پاسخ به این سؤال یک نه یا بله مطلق نیست؛ بلکه بستگی به مجوزهای شما دارد. استخراج رمزارز در ایران به عنوان یک صنعت به رسمیت شناخته شده است، اما با شرایط خاص:
داشتن مجوز بهره‌برداری: شما باید از وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) مجوز تأسیس و بهره‌برداری داشته باشید.
منشأ قانونی دستگاه‌ها: دستگاه‌های ماینر باید از مبادی قانونی وارد شده و عوارض گمرکی آن‌ها پرداخت شده باشد. نگهداری دستگاهی که برگه سبز گمرکی ندارد، حکم نگهداری کالای قاچاق را دارد.
برق با تعرفه مخصوص: استفاده از برق خانگی، کشاورزی، صنعتی یا تجاری برای ماینینگ ممنوع و غیرقانونی است. ماینرها باید از برق با تعرفه صادراتی (که نرخ بالاتری دارد) یا نیروگاه‌های تجدیدپذیر استفاده کنند.
بنابراین، اگر بدون مجوز و با برق خانگی در حال استخراج هستید، فعالیت شما از نظر قانون تخلف محسوب می‌شود.

چرا ماینرهای غیرقانونی را جمع‌آوری می‌کنند؟

دلیل اصلی برخورد با ماینرهای غیرمجاز، ناترازی شدید انرژی در کشور است. شبکه برق ایران در فصل‌های گرم سال (به دلیل کولرها) و فصل‌های سرد (به دلیل کمبود گاز نیروگاه‌ها) با کمبود مواجه است.
باتوجه به اینکه دستگاه‌های ماینر به‌صورت ۲۴ ساعته روشن هستند و مصرف برق بالایی دارند، تجمع این دستگاه‌ها در یک منطقه می‌تواند باعث افت ولتاژ شدید، آسیب به ترانس‌های برق محلی و خاموشی خانه‌ها شود. همچنین برق در ایران (به‌ویژه بخش خانگی و کشاورزی) یارانه دولتی سنگینی دارد. دولت معتقد است استفاده از این برق ارزان برای تولید محصولی که درآمد دلاری دارد (بیت‌کوین)، تضییع حقوق عمومی و بیت‌المال است.
علاوه‌براین برخی از مسئولین معتقدند که بیت کوین فقط برای پول‌شویی یا کلاهبرداری مورد استفاده قرار می‌گیرد. البته که برخی افراد از رمزارزها برای کلاهبرداری و اعمال خلاف‌کارانه خود استفاده می‌کنند اما بسیاری از افرادی که از ردیابی ماینر از طریق اینترنت واهمه دارند، افرادی هستند که استخراج را به دلیل کسب درآمد انجام می‌دهند و این دلیلی بر غیرقانونی بودن استفاده از ماینرها نیست.

راه‌های ردیابی ماینر از طریق برق چیست؟

اداره برق و نهادهای نظارتی از روش‌های متنوع و ترکیبی برای کشف مزارع غیرمجاز استفاده می‌کنند:

بررسی الگوی مصرف (کنتورهای هوشمند)

این مهم‌ترین روش است. الگوی مصرف برق یک خانه معمولی سینوسی است (شب‌ها مصرف کم، اوج مصرف در ظهر یا عصر). اما ماینرها یک خط صاف و ثابت مصرف (Load Profile) ایجاد می‌کنند. کنتورهای هوشمند این مصرف یکنواخت و بالا را به سرعت گزارش می‌دهند.

افت ولتاژ منطقه‌ای

اگر در یک کوچه یا محله، افت ولتاژ ناگهانی یا پرش نور لامپ‌ها مشاهده شود، تیم‌های فنی با دستگاه‌های آمپرسنج کابل‌های ورودی ساختمان‌ها را چک می‌کنند.

تولید هارمونیک و نویز

منابع تغذیه (پاور) دستگاه‌های ماینر، نویزها و هارمونیک‌های خاصی را روی شبکه برق ایجاد می‌کنند که با دستگاه‌های آنالیزور پیشرفته قابل تشخیص است.

گزارش‌های مردمی (سوت‌زنی)

بخش بزرگی از کشفیات از طریق گزارش همسایگان انجام می‌شود. صدای فن‌ها، گرمای غیرعادی دیوارها یا رفت‌وآمدهای مشکوک باعث لو رفتن ماینرها می‌شود.

امکان ردیابی ماینر از طریق اینترنت وجود دارد؟

بله، ردیابی اینترنتی نه تنها ممکن است، بلکه یکی از دقیق‌ترین روش‌های شناسایی نوع فعالیت کاربر محسوب می‌شود. اگرچه حجم اینترنت مصرفی ماینرها بسیار ناچیز است (چند مگابایت در ماه)، اما رفتار ترافیکی آن‌ها مثل اثر انگشت، منحصر‌به‌فرد است. شرکت‌های ارائه دهنده اینترنت (ISP) و زیرساخت، با استفاده از روش‌های زیر می‌توانند ماینرها را شناسایی کنند:

شناسایی مقصد (IP استخرهای استخراج)

ساده‌ترین روش، بررسی مقصد ترافیک است. تقریباً تمام ماینرها برای فعالیت باید به یک استخر استخراج (Mining Pool) متصل شوند. آدرس IP و دامنه‌ این استخرها عمومی و مشخص است. سیستم‌های نظارتی می‌توانند به سادگی تمام مودم‌هایی که به صورت مداوم با این IPهای شناخته‌شده در ارتباط هستند را فهرست کنند.

بازرسی عمیق بسته‌ها (DPI-Deep Packet Inspection)

در شبکه ملی اطلاعات، تجهیزات قدرتمندی برای آنالیز ترافیک وجود دارد. این تجهیزات می‌توانند محتوای بسته‌های ارسالی را بررسی کنند. ماینرها از پروتکل خاصی به نام Stratum برای ارتباط با استخر استفاده می‌کنند. حتی اگر آدرس استخر را عوض کنید، ساختار بسته‌های ارسالی (Header و Payload) که حاوی دستورات ماینینگ است، توسط سیستم‌های DPI قابل شناسایی است.

الگوی ترافیک و پورت‌های خاص

ترافیک ماینینگ یک الگوی بسیار متمایز دارد:

پورت‌های پیش‌فرض: اکثر دستگاه‌ها به صورت پیش‌فرض از پورت‌های خاصی مثل ۳۳۳۳، ۸۸۸۸ یا ۲۵ استفاده می‌کنند.

الگوی ضربان قلب (Heartbeat): برخلاف دانلود فیلم یا وب‌گردی که ترافیک نوسان دارد، ماینرها بسته‌های بسیار کوچک را در فواصل زمانی بسیار دقیق و منظم و به صورت ۲۴ ساعته ارسال و دریافت می‌کنند. این نظم ماشینی در نمودارهای مانیتورینگ شبکه به وضوح خود را نشان می‌دهد.

عدم استفاده از رمزنگاری

بسیاری از ماینرهای قدیمی، اطلاعات را به صورت متن باز (Plain Text) ارسال می‌کنند. این یعنی هر ناظری در مسیر شبکه می‌تواند دقیقاً ببیند که دستگاه شما در حال ارسال هش است.

ماینرهای زیرزمینی برای کاهش ریسک ردیابی چه کاری انجام می‌دهند؟

این بخش صرفاً جهت آگاهی از روش‌های فنی موجود است و توصیه به انجام کار غیرقانونی نیست. جریمه‌های اداره برق می‌تواند تا چندین برابر قیمت دستگاه باشد.

افرادی که به صورت زیرزمینی فعالیت می‌کنند، معمولاً از روش‌های زیر برای کاهش ریسک استفاده می‌کنند:

پنهان کردن صدا و حرارت

استفاده از باکس‌های عایق صدا (سایلنت باکس) یا سیستم‌های خنک‌کننده روغنی (Mineral Oil) برای حذف صدای فن‌ها و جلوگیری از شکایت همسایگان.

توزیع دستگاه‌ها

به جای روشن کردن ۱۰ دستگاه در یک مکان، آن‌ها را در چند مکان مختلف تقسیم می‌کنند تا جهش ناگهانی در قبض برق ایجاد نشود.

استفاده از IP ثابت و تانلینگ

برای جلوگیری از ردیابی اینترنتی، از تجهیزات میکروتیک و روش‌های تانلینگ (Tunneling) استفاده می‌کنند تا ترافیک ارسالی رمزگذاری شده و مقصد نهایی (استخر استخراج) از دید ISP پنهان بماند.

مدیریت زمان مصرف

برخی افراد فقط در ساعات غیرپیک (مثلاً نیمه‌شب تا صبح) دستگاه‌ها را روشن می‌کنند تا الگوی مصرفشان کمتر شک‌برانگیز شود.

سخن پایانی

دوران ماینینگ آسان خانگی در ایران تا حد زیادی به پایان رسیده است. ریسک‌های ناشی از جریمه‌های سنگین نقدی، مصادره دستگاه‌ها به نفع دولت و پرونده‌های قضایی، کفه ترازو را به ضرر ماینرهای خانگی سنگین کرده است. اگر قصد سرمایه‌گذاری جدی در این حوزه را دارید، امن‌ترین راه دریافت مجوز قانونی و فعالیت در شهرک‌های صنعتی مجاز یا استفاده از خدمات هتلینگ (اجاره فضا در فارم‌های قانونی) است. در غیر این صورت، استخراج زیرزمینی شبیه به یک بازی پرخطر است که هر لحظه امکان از دست رفتن کل سرمایه در آن وجود دارد.